İkamet İzni Türleri ve Başvuru Süreci
Türkiye’de doksan günden fazla kalacak yabancılar için ikamet izni türleri, başvurunun nasıl yapıldığı, en sık ret nedenleri ve ret hâlinde izlenecek yol.
- Av. Tatiana Buse Arıcan
- 2 dk okuma
Türkiye’de vizenin veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da doksan günden fazla kalacak yabancıların ikamet izni alması zorunludur. İkamet izni; kalış amacına göre farklı türlerde düzenlenir ve her türün şartları, süresi ve sağladığı haklar birbirinden farklıdır.
İkamet izni türleri
- Kısa dönem ikamet izni: taşınmaz sahipleri, ticari bağlantı kuracaklar, Türkçe kursuna katılanlar, tedavi görenler ve turizm amacıyla kalacaklar gibi gruplara verilir; her defasında en fazla ikişer yıllık düzenlenir.
- Aile ikamet izni: Türk vatandaşlarının ve ikamet izni sahibi yabancıların eşleri ile ergin olmayan çocukları içindir.
- Öğrenci ikamet izni: Türkiye’de ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora öğrenimi görenlere verilir.
- Uzun dönem ikamet izni: Türkiye’de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış olanlara süresiz olarak düzenlenir.
- İnsani ikamet izni ve insan ticareti mağduru ikamet izni: istisnai durumlarda, idarenin değerlendirmesiyle verilir.
Başvuru nasıl yapılır?
Başvuru, Göç İdaresi Başkanlığı’nın e-İkamet sistemi üzerinden çevrim içi yapılır. Sistem, başvuru sahibine İl Göç İdaresi Müdürlüğü’nde bir randevu günü verir. Randevuda başvuru formu, pasaport, biyometrik fotoğraf, geçerli sağlık sigortası, adres belgesi ve başvurulan türe göre ek belgeler (tapu, evlilik cüzdanı, öğrenci belgesi gibi) teslim edilir.
Yabancı ülkede düzenlenen belgelerin apostilli (veya konsolosluk onaylı) ve noter tasdikli Türkçe tercümeli olması gerekir. Evlilik ve doğum belgelerinde bu eksiklik, başvuruların en sık geri çevrilme nedenlerindendir.
Uzatma başvurusu
Uzatma başvurusu, iznin bitimine altmış gün kalmasından itibaren ve her koşulda süre dolmadan yapılmalıdır. Süresinde başvuranlar, başvuru sonuçlanıncaya kadar Türkiye’de yasal olarak kalmaya devam eder. Süre geçtikten sonra yapılan başvurular ilk başvuru sayılır ve idari para cezası ile giriş yasağı riski doğar.
Başvurular neden reddedilir?
- Belgelerin eksik veya usulüne uygun tasdik edilmemiş olması.
- Kalış amacının belgelenememesi ya da ortadan kalkması (boşanma, taşınmazın satılması, öğrenciliğin sona ermesi).
- Geçmişte vize veya ikamet süresinin ihlal edilmiş olması; giriş yasağı veya tahdit kaydı.
- Önceki izin döneminde Türkiye dışında uzun süre kalınması.
- Adres veya kalış amacı hakkında gerçeğe aykırı beyan.
Ret kararına karşı ne yapılabilir?
Başvurunun reddi, iznin iptali veya uzatılmaması kararları gerekçesiyle birlikte tebliğ edilir. Bu kararlara karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Ret gerekçesi giderilebilir bir eksiklikse yeniden başvurmak daha hızlı sonuç verebilir; hangi yolun uygun olduğu gerekçeye göre belirlenir.
Ret kararıyla birlikte çoğu zaman Türkiye’den çıkış için bir süre verilir. Bu süre içinde çıkış yapılmaması sınır dışı etme kararına yol açabileceğinden, kararı aldığınız gün bir avukata danışmanız önerilir. Ayrıntılı bilgi için yabancılar hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
Başvuru dosyanızı birlikte kontrol edelim veya ret kararına karşı izlenecek yolu değerlendirelim.
Son güncelleme:
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuat ve içtihat değişebilir. Somut olayınız için bir avukata danışın.